Anonim Halk Şiiri Nazım Biçimleri

MÂNİ: Halk şiirinde en küçük nazım biçimidir. Yedi heceli dört dizeden oluşur. Uyak düzeni aaxa şeklindedir. Birinci ve üçüncü dizeleri serbest, ikinci ve dördüncü dizeleri uyaklı mâniler de vardır (xaxa).

Mânilerin ilk iki dizesi uyağı doldurmak ya da temel düşünceye bir giriş yapmak için söylenir. Temel duygu ve düşünce son dizede ortaya çıkar. Başlıca konusu aşk olmakla birlikte bunun dışında türlü konularda da yazılabilir.

Le beni eyle beni                                                                     İpek yorgan düreyim

Elekten ele beni                                                                                   Aç koynuna gireyim

Alacaksan al artık                                                                    Açıldıkça ört beni

Düşürme dile beni                                                                    Var olduğun bileyim

Birinci dizesi yedi heceden az olan mâniler de vardır. Dizeleri cinaslı uyaklarla kurulduğu için böyle mânilere “Cinaslı Mâni” ya da “Kesik Mâni” denir.

Bugün al                                                                                Sürüne

Yârim giymiş bugün al                                                            Madem çoban değilsin

Şâd edersen bugün et                                                            Ardındaki sürü ne

Can alırsan bugün al                                                             Ben bir körpe kuzuyum

                                                                                              Al kat beni sürüne

                                                                                              Beni böyle yandıran

                                                                                              Sürüm sürüm sürüne

TÜRKÜ: Türlü ezgilerle söylenen anonim halk şiiri nazım biçimidir. Söyleyeni belli türküler de vardır. Halk edebiyatının en zengin alanıdır. Anadolu halkı bütün acılarını ve sevinçlerini türkülerle dile getirmiştir

Türkü iki ölümden oluşur. Birinci bölüm asıl sözlerin bulunduğu bölümdür ki buna “bent” adı verilir.

İkinci bölüm ise bentlerin sonunda yinelenen nakarattır. Bu bölüme “bağlama” ya da “kavuştak” denir.

Türküler, genellikle yedili, sekizli, onbirli hece kalıplarıyla yazılmıştır. Konuları çok değişik olabilir. Ninniler de bu gruptandır.

Söğüdün yaprağı narindir narin

İçerim yanıyor dışarım serin                                                  bent

Zeynep’i bu hafta ettiler gelin

                                              

                                               Zeynebim Zeynebim anlı Zeynebim

                                               Üç köyün içinde şanlı Zeynebim                     nakarat

Yazar Hakkında:

Herkese Merhabalar ben Enes İLHAN. Gaziantep'te doğdum, şimdi Adana'da Büro Yönetimi ve Sekreterlik bölümünü okuyorum. İlk yılımı geride bıraktım. Ekim'de 2.sınıf derslerini alacağım. Bölümümü pek sevmesem de buradan mezun olup 4 yıllık bir fakülteye kapağı atıp hayalimdeki meslek olan Polis olmak için uğraş vereceğim. Beni bu blogun dışında Facebook'da, ve Twitter'da bulabilirsiniz. İki servisi de pek sevmem ama onlarsızda yapamam..